Przedawkowanie alkoholu — objawy i kiedy wezwać pomoc

Czym jest przedawkowanie alkoholu i jak je rozpoznać?

Przedawkowanie alkoholu to potoczne określenie ostrego zatrucia alkoholem. Dochodzi do niego wtedy, gdy ilość alkoholu w organizmie jest zbyt duża w stosunku do możliwości jego przetworzenia.

Ryzyko rośnie, gdy ktoś pije dużo w krótkim czasie. Szczególnie niebezpieczne jest szybkie picie mocnego alkoholu, picie na pusty żołądek, łączenie alkoholu z lekami albo innymi substancjami oraz picie po okresie przerwy, gdy tolerancja organizmu mogła się zmienić.

Nie da się bezpiecznie ocenić sytuacji tylko po tym, ile ktoś wypił. Dwie osoby po podobnej ilości alkoholu mogą reagować inaczej.

Znaczenie mają między innymi:

• masa ciała,
• tempo picia,
• stan zdrowia,
• zmęczenie,
• jedzenie lub brak jedzenia,
• przyjmowane leki,
• choroby przewlekłe,
• wcześniejsza tolerancja alkoholu,
• łączenie alkoholu z innymi substancjami.

Dlatego najważniejsze są objawy, a nie samo liczenie kieliszków.

Niepokojące sygnały to:

• trudność w utrzymaniu przytomności,
• brak reakcji na głos albo dotyk,
• splątanie,
• bardzo wolny albo nieregularny oddech,
• wymioty,
• drgawki,
• zimna, blada albo sina skóra,
• bardzo silne osłabienie,
• utrata kontroli nad ciałem,
• niemożność siedzenia lub utrzymania głowy,
• zaburzenia świadomości,
• bardzo niska temperatura ciała.

Jeśli osoba po alkoholu „zasypia”, ale nie można jej normalnie obudzić, to nie jest zwykły sen. To może być stan zagrożenia.

W takiej sytuacji trzeba dzwonić po pomoc.

Nie czekać do rana.
Nie sprawdzać, czy „przejdzie”.
Nie zostawiać osoby samej.

Przedawkowanie alkoholu a kac

Przedawkowanie alkoholu to nie to samo co kac.

Kac zwykle pojawia się po czasie. Może wiązać się z bólem głowy, nudnościami, osłabieniem, suchością w ustach, rozdrażnieniem i złym samopoczuciem.

Przedawkowanie alkoholu dzieje się wtedy, gdy alkohol nadal silnie działa na organizm i może zaburzać podstawowe funkcje życiowe.

Największy błąd to uznać, że osoba, która straciła kontakt albo mocno zasnęła po alkoholu, po prostu „musi to odespać”.

Nie zawsze tak jest.

Alkohol może nadal wchłaniać się z przewodu pokarmowego, nawet jeśli osoba już przestała pić. To znaczy, że stan może się pogarszać jeszcze przez jakiś czas.

Jeśli po dużej ilości alkoholu pojawia się utrata świadomości, problemy z oddychaniem, drgawki, sinienie albo brak reakcji, trzeba działać od razu.

Przedawkowanie alkoholu a objawy alkoholizmu

Przedawkowanie alkoholu może zdarzyć się osobie uzależnionej, ale nie tylko. Może dotyczyć także osoby, która wypiła za dużo jednorazowo, na przykład podczas imprezy, po długiej przerwie albo przy połączeniu alkoholu z lekami.

To ważne rozróżnienie.

Ten artykuł dotyczy ostrego zagrożenia po wypiciu alkoholu. Jeśli szukasz informacji o tym, jak rozpoznać długotrwały problem z piciem, zobacz osobny tekst: objawy alkoholizmu.

Jeśli natomiast alkohol wraca mimo konsekwencji, pojawiają się utraty kontroli, ciągi albo kolejne obietnice poprawy, warto przeczytać także: leczenie alkoholizmu.

Co robić, gdy podejrzewasz przedawkowanie alkoholu?

Przy podejrzeniu przedawkowania alkoholu najważniejsze jest bezpieczeństwo.

Jeśli osoba jest nieprzytomna, bardzo senna, nie reaguje, wymiotuje, ma problemy z oddychaniem, sinieje albo zachowuje się nietypowo, trzeba wezwać pomoc pod numerem 112.

Lepiej zadzwonić za wcześnie niż za późno.

Podczas rozmowy z dyspozytorem warto powiedzieć:

• co się stało,
• ile osoba mogła wypić,
• kiedy piła alkohol,
• czy brała leki lub inne substancje,
• czy oddycha,
• czy reaguje na głos albo dotyk,
• czy wymiotuje,
• czy miała drgawki,
• gdzie dokładnie się znajduje.

Do czasu przyjazdu pomocy nie zostawiaj tej osoby samej.

Jeśli oddycha, ale jest nieprzytomna lub bardzo senna, trzeba pilnować, żeby się nie zadławiła. Jeśli wymiotuje lub istnieje ryzyko wymiotów, ważne jest ułożenie jej w bezpiecznej pozycji na boku i obserwowanie oddechu.

Nie podawaj jej kawy.
Nie wkładaj niczego do ust.
Nie zmuszaj do chodzenia.
Nie polewaj zimną wodą.
Nie próbuj „otrzeźwiać” na siłę.
Nie zostawiaj jej samej, żeby „odespała”.

Takie działania mogą pogorszyć sytuację albo opóźnić wezwanie pomocy.

Jeśli osoba przestaje oddychać prawidłowo, nie reaguje, sinieje, ma drgawki albo traci przytomność, to jest stan nagły.

Wtedy trzeba słuchać poleceń dyspozytora i czekać na pomoc medyczną.

Kiedy szczególnie nie wolno zwlekać?

Nie zwlekaj z wezwaniem pomocy, jeśli po alkoholu pojawia się:

• utrata przytomności,
• brak możliwości obudzenia osoby,
• wolny, płytki albo nieregularny oddech,
• przerwy w oddychaniu,
• sina lub bardzo blada skóra,
• zimna i wilgotna skóra,
• drgawki,
• powtarzające się wymioty,
• splątanie,
• brak kontaktu,
• silne pobudzenie lub nietypowe zachowanie,
• podejrzenie połączenia alkoholu z lekami,
• podejrzenie wypicia alkoholu niewiadomego pochodzenia.

Szczególnie niebezpieczne jest łączenie alkoholu z lekami nasennymi, uspokajającymi, przeciw lękowymi, opioidowymi lekami przeciwbólowymi i innymi substancjami działającymi na układ nerwowy.

W takiej sytuacji objawy mogą być silniejsze i bardziej nieprzewidywalne.

Czego nie robić?

Wokół alkoholu krąży dużo mitów.

Niektóre są groźne.

Nie zakładaj, że osoba „musi się tylko wyspać”.
Nie podawaj jej kolejnego alkoholu „na wyrównanie”.
Nie próbuj wywoływać wymiotów.
Nie podawaj leków bez konsultacji z lekarzem.
Nie zostawiaj jej samej w łazience, pokoju albo samochodzie.
Nie śmiej się z sytuacji i nie traktuj jej jak zwykłej imprezowej historii.

Przedawkowanie alkoholu może zakończyć się tragicznie, jeśli reakcja przyjdzie za późno.

Tu nie chodzi o ocenianie.
Chodzi o życie i bezpieczeństwo.

Komentarz specjalisty

„Przy ostrym zatruciu alkoholem najważniejsze jest niebagatelizowanie objawów. Jeśli osoba nie reaguje, wymiotuje, ma zaburzenia oddychania albo traci świadomość, potrzebna jest pomoc medyczna. W takich sytuacjach nie czekamy, aż ktoś się wyśpi. Reagujemy.”
— dr Karolina Piątek, kierownik zespołu terapeutycznego Ośrodka NIWA

Co dalej po przedawkowaniu alkoholu?

Kiedy bezpośrednie zagrożenie minie, warto wrócić do pytania: dlaczego do tego doszło?

Jednorazowe przedawkowanie alkoholu nie zawsze oznacza uzależnienie. Ale zawsze jest sygnałem ostrzegawczym.

Warto przyjrzeć się sytuacji, jeśli:

• osoba nie pamięta, co się działo,
• wypiła więcej, niż planowała,
• straciła kontrolę,
• ryzykowała zdrowiem lub życiem,
• łączyła alkohol z lekami,
• po alkoholu pojawiły się zachowania agresywne lub ryzykowne,
• podobne sytuacje już się powtarzały,
• bliscy od dawna martwią się o picie.

Po takim zdarzeniu łatwo powiedzieć: „przesadziłem, ale już więcej nie będę”.

Czasem to prawda. Ale jeśli sytuacja się powtarza, nie warto opierać się tylko na obietnicach.

Warto porozmawiać ze specjalistą terapii uzależnień, lekarzem albo zaufaną osobą. Nie po to, żeby od razu przykleić komuś etykietę. Po to, żeby sprawdzić, czy alkohol nie zaczyna przejmować kontroli.

Jeśli problemem są ciągi alkoholowe, pomocny może być tekst: co po ciągu alkoholowym.

Jeśli osoba próbuje przerwać picie i pojawiają się silne objawy z ciała lub psychiki, przeczytaj także: co się dzieje po odstawieniu alkoholu.

Jeśli picie wraca mimo konsekwencji, warto sprawdzić, jak może wyglądać terapia alkoholowa.

A co z rodziną?

Dla bliskich przedawkowanie alkoholu bywa bardzo trudnym doświadczeniem. Jest strach, złość, bezradność, czasem wstyd. Po wszystkim może pojawić się pokusa, żeby szybko zamknąć temat, bo „już jest dobrze”.

Ale jeśli podobne sytuacje się powtarzają, nie warto milczeć.

Bliscy mogą powiedzieć spokojnie:

„To, co się stało, było niebezpieczne. Nie chcę udawać, że nic się nie wydarzyło. Potrzebujemy rozmowy i pomocy.”

Nie chodzi o krzyk ani oskarżenia. Chodzi o fakty i granice.

Jeśli osoba pijąca zaprzecza problemowi, pomocny może być artykuł: jak rozmawiać z alkoholikiem, który nie chce się leczyć.

Jeśli szukasz szerszego wsparcia dla rodziny, zobacz: jak pomóc osobie uzależnionej od alkoholu.

Ośrodek NIWA — jak możemy pomóc?

Ośrodek Terapii Uzależnień NIWA prowadzi stacjonarną terapię uzależnień dla osób dorosłych. Pracujemy w kameralnych warunkach, w małych grupach i z jasną strukturą dnia.

Nie zajmujemy się ratownictwem medycznym w sytuacji ostrego zagrożenia życia. Jeśli podejrzewasz przedawkowanie alkoholu, utratę przytomności, zaburzenia oddychania albo inne objawy alarmowe, dzwoń pod numer 112.

Po ustabilizowaniu sytuacji można jednak wrócić do pytania, czy alkohol nie stał się poważnym problemem. W NIWIE pracujemy z osobami, które chcą zatrzymać picie, zrozumieć mechanizmy uzależnienia i przygotować się do dalszego życia bez wracania do starego schematu.

Pacjenci korzystają z terapii indywidualnej i grupowej. W pracy terapeutycznej korzystamy między innymi z podejścia TSR i CBT. Ważna jest psychoedukacja, praca nad nawrotem, rozumienie głodu alkoholowego i przygotowanie do życia po terapii.

NIWA znajduje się w Wilczkowicach, blisko Krakowa.

Więcej o naszej pracy znajdziesz na stronie: terapia uzależnień oraz na stronie głównej: Ośrodek Terapii Uzależnień NIWA.

Podsumowanie

Przedawkowanie alkoholu to stan, którego nie wolno lekceważyć. Nie jest to zwykły kac ani „mocniejsze upicie się”.

Jeśli osoba po alkoholu traci przytomność, nie reaguje, ma problemy z oddychaniem, wymiotuje, sinieje albo ma drgawki, trzeba wezwać pomoc pod numerem 112.

Po ustabilizowaniu sytuacji warto wrócić do pytania, dlaczego do tego doszło. Jednorazowe zdarzenie nie zawsze oznacza uzależnienie, ale zawsze jest sygnałem ostrzegawczym.

Jeśli alkohol wraca mimo konsekwencji, pojawiają się utraty kontroli, ciągi albo kolejne ryzykowne sytuacje, warto szukać pomocy wcześniej, a nie dopiero po następnym kryzysie.